Rusztowania - tematem obrad Rady ds. Bezpieczeństwa Pracy w budownictwie przy GIP

Dział: Konferencje, seminaria, spotkania

    16 września br. w siedzibie Głównego Inspektoratu Pracy obradowała Rada ds. Bezpieczeństwa Pracy w budownictwie przy GIP. Tematem przewodnim spotkania było przeciwdziałaniu wypadkom na budowach, a w szczególności upadkom z wysokości, dlatego też jednym z pkt. było wystąpienie zaproszonego na obrady przedstawiciela Polskiej Izby Gospodarczej Rusztowań - p. Dyrektor Danuty Gawęckiej.

    Posiedzenie prowadził wiceprzewodniczący Rady p. Zbigniew Janowski. W obradach uczestniczył, oprócz członków Rady, szef inspekcji pracy p. Tadeusz Jan Zając i zaproszeni goście; podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury p. Olgierd Dziekoński, wiceprezes Polskiego Związku Pracodawców Budowlanych p. Edward Szwarc, okręgowy inspektor pracy w Poznaniu p. Krzysztof Fiklewicz, okręgowy inspektor pracy w Gdańsku p. Mieczysław Szczepański, koordynator ds. Euro 2012 w Państwowej Inspekcji Pracy p. Waldemar Spólnicki z OIP Warszawa. Z ramienia GIP udział wzięli również dyrektorzy: Departamentu Nadzoru i Kontroli p. Grzegorz Łyjak oraz Departamentu Prewencji i Promocji p. Krzysztof Kowalik.

    Otwierając posiedzenie, w swoim wystąpieniu, Główny Inspektor Pracy Tadeusz J. Zając podkreślił, że bezpieczeństwo pracy w budownictwie jest priorytetem w działalności PIP. Przybliżył również zebranym, opracowywaną właśnie, strategię na lata 2010-2012, w której, jako jedno z najważniejszych zadań, zostanie zapisane obniżenie liczby wypadków w budownictwie o 25%. To że skala problemu jest duża potwierdziło wystąpienie inspektorów z gdańskiej i poznańskiej OIP Panowie inspektorzy Mieczysław Szczepański i Krzysztof Fiklewicz, przedstawili materiał, który zobrazował aktualną sytuację, ilustrując ją przykładami, z najtragiczniejszych, tegorocznych wydarzeń, do jakich doszło na terenie działalności obu inspektoratów.

    Przyczyny, tych tragicznych zdarzeń niezależnie od rejonu Polski, zawsze są podobne - brak wiedzy o zagrożeniach i brak nadzoru, co pociąga za sobą brak odpowiednich zabezpieczeń, zwłaszcza przy pracach na wysokości. Te samy przyczyny zostały przedstawione w prezentacji Polskiej Izby Gospodarczej Rusztowań. Dane liczbowe, statystyki wypadkowości i ich analiza oraz przykłady podstawowych błędów jakie pokazano w materiale potwierdziły skalę i wagę problemu. Dlatego też PIGR razem z IMBiGS podjęły się pracy uporządkowania sfery odpowiedzialnej za bezpieczną budowę i użytkowanie konstrukcji rusztowań - opracowując projekt nowego systemu bezpieczeństwa pracy przy budowie i eksploatacji rusztowań.

    Podobnie jak to zostało pokazane parę dni wcześniej podczas debaty na zorganizowanym przez PIGR Forum Rusztowaniowym tak i na tym spotkaniu p. Dyrektor przedstawiła między innymi ogólne szacunki dotyczące branży rusztowań takie jak np. ilość: firm rusztowaniowych, monterów, projektantów oraz statystyki wypadkowości ze szczególną analizą zdarzeń na rusztowaniach, podstawowe obszary zagrożeń i błędy ilustrowane przykładami. Ponadto prezentacja wprowadziła Radę w założenia i strukturę projektowanego systemu, w tym, wyznaczone cele krótko- i długoterminowe.

    Podstawowe wnioski jakie wynikały z materiału to uporządkowanie i uzupełnienie wszystkich przepisów dotyczących rusztowań zarówno w ustawach jak i w rozporządzeniach wykonawczych, oraz położenie nacisku na modernizację systemu kształcenia, na różnych szczeblach, począwszy od projektantów, osobach z nadzoru, monterach w tym, młodych uczących się dopiero tego zawodu pracownikach, na użytkownikach rusztowań kończąc. Problem dotyczy całego obszaru rusztowań od tych najbardziej skomplikowanych , roboczych i podporowych do najprostszych powszechnego codziennego użycia, ale fakt, że największy procent bo aż 41,3% wypadków ma miejsce w małych firmach zatrudniających mniej niż 9 osób, powinien skutkować skierowaniem przede wszystkim w ten obszar wszelkich działań tak, aby pozwoliły skutecznie go kontrolować i monitorować. Cały czas niestety utrzymuje się zbyt mała świadomości zagrożeń budowlanych i niewystarczający poziom kwalifikacji zawodowych a wzrost ilości firm na rynku niestety nie przekłada się na lepszą jakość robót i bezpieczeństwo na budowach.

    Zasadność postawionych wniosków potwierdził w dyskusji m.in. przewodniczący Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa p. Wiktor Piwokowski. Zwrócił uwagę na brak w polskim ustawodawstwie uregulowań prawnych dotyczących producentów rusztowań i na to, że brak wymogu certyfikacji rusztowań powoduje, że na rynku pojawia się coraz więcej rusztowań poza systemowych i poza klasyfikacyjnych produkowanych nie tylko w Polsce ale także za granicą i sprowadzanych na przykład z krajów azjatyckich. Pan Edward Szwarc odniósł się do wskazanej w prezentacji PIGR konieczności wprowadzenia szkoleń dla użytkowników rusztowań podkreślając, że materiały szkoleniowe, oraz procedura weryfikacyjna opracowana wspólnie z PIGR w unijnym projekcie Euroscaffolder jest gotowa do zaadoptowania w polskich przepisach i poprosił o możliwość prezentacji tego materiału Radzie w najbliższym czasie.

    Odnosząc się do wystąpień i wiodącego tematu spotkania Minister Olgierd Dziekoński stwierdził, że jego zdaniem istnieje konieczność zintegrowania działań i mechanizmów kontroli w zakresie planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie. Wskazał, że może dobrym kierunkiem działań w tej sytuacji byłoby na przykład rozszerzenie uprawnień inspektorów pracy, które pozwoliłyby na natychmiastowe zamykanie placu budowy po stwierdzeniu braku planu BIOZ lub stosowania rusztowań czy deskowań niezgodnych z przepisami.

    Podsumowując spotkanie główny inspektor pracy stwierdził, że bardzo cieszy się z tego, że spotkania Rady nabierają tempa, bowiem tylko ścisła współpraca mamy szansę na wymianę doświadczeń. Sama inspekcja pracy niczego nie osiągnie, dopiero działając razem, można odnieść sukces.

Danuta Gawęcka